Ναυάγιο γεμάτο αμφορείς

Το ξύλο είναι οργανικό υλικό και δεν διατηρείται επ’ άπειρον. Πολλά έχουμε ακούσει για τα αρχαία σκαριά, τα εμπορικά πλοία, ακόμα και τις τριήρεις της αθηναϊκής δημοκρατίας, αλλά ψήγματα μόνο έχουμε δει. Η παραμονή των καραβιών στη θάλασσα επί αιώνες μετά τη βύθισή τους καθιστά αδύνατη την έρευνα, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων. Μια από αυτές τις εξαιρέσεις έτυχε κατά την προκαταρκτική ανασκαφική έρευνα σε ναυάγιο ύστερων ελληνιστικών χρόνων στη νήσο Στύρα, Ν. Ευβοίας.Η έρευνα, που έγινε το περασμένο καλοκαίρι, αποκάλυψε, ανάμεσα σε άλλα, λείψανα του ξύλινου σκαριού (νομείς και πέτσωμα) σε καλή κατάσταση, μέσα στις αποθέσεις της άμμου.Το ναυάγιο αυτό εντοπίστηκε κατά το έτος 2007 σε βάθος -40 έως -45 μ. Κατάφορτο από εμπορικούς αμφορείς, που χρονολογούνται στα τέλη του 2ου ή τις αρχές του 1ου αιώνα π.Χ., είχε αξιολογηθεί ως ιδιαίτερα ενδιαφέρον.Ανελκύστηκαν χαρακτηριστικοί αμφορείς τύπου Brindisi, αγγεία βρώσεως και πόσεως, λίθινη λεκάνη (νιπτήρας), μπρούντζινα και σιδερένια καρφιά, τμήματα της εξάρτισης του πλοίου και τμήματα κεράμων που πιθανότατα προέρχονται από στεγασμένη υπερκατασκευή της πρύμνης.

36 ερευνητές ασχολήθηκαν με το ναυάγιο και 
δεν αποκλείουν το πλοίο που μετέφερε 
και είδη πολυτελείας να κρύβει μυστικά

Ιδιαίτερης σημασίας θεωρούνται τα μικρά τμήματα χάλκινων αγαλμάτων φυσικού μεγέθους, καθώς και τα δύο πόδια ανακλίντρου που συλλέχθηκαν εν μέσω του φορτίου των αμφορέων. Η παρουσία τους φαίνεται να υποδηλώνει ότι, εκτός του κεραμικού φορτίου, στο πλοίο μεταφέρονταν και είδη πολυτελείας, ενδεχομένως και γλυπτά σε ακέραιη ή αποσπασματική κατάσταση. Αυτό σημαίνει πως στη συνέχεια μπορεί να υπάρξουν και άλλες εκπλήξεις.

Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 36 καταδυόμενοι ερευνητές, επτά διαφορετικών ειδικοτήτων (αρχαιολόγοι, αρχιτέκτονες, τοπογράφοι, συντηρητές, φωτογράφοι, επαγγελματίες δύτες, φυσικοί).

Τη διεύθυνση είχε ο καταδυόμενος αρχαιολόγος της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων Γ. Κουτσουφλάκης, με αναπληρωτές διευθυντές τους καταδυόμενους αρχαιολόγους Χρ. Παπαδοπούλου και Η. Σπονδύλη. Η έρευνα προβλέπεται να συνεχιστεί και το 2011.

Αγγελική Κώττη, Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ

Αμφορείς 2.500 ετών στον βυθό

Ανέλκυση αμφορέα από το ναυάγιο 

 Ενα ναυάγιο κλασικών χρόνων, κατάφορτο από αμφορείς, εντόπισε σε βάθος 25 - 49 μέτρων στη θάλασσα της Πολυαίγου, κοντά στην Κίμωλο, στις νοτιοδυτικές Κυκλάδες και ερεύνησε προκαταρκτικά κλιμάκιο της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού.
Γνωστό στην Εφορεία από το 2004 το ναυάγιο της μικρής νησίδας Πολυαίγου ανήκει σε ένα πλοίο του τέλους του 5ου και του πρώτου μισού του 4ου αιώνα π.Χ.

Οι αμφορείς που κουβαλούσε είχαν διασπαρεί στον βυθό σε δύο κύριες συγκεντρώσεις. Οι αρχαιολόγοι της Εφορείας Εναλίων ανέλκυσαν ορισμένους και αναγνώρισαν τουλάχιστον τρεις τύπους.Ενας από αυτούς προέρχεται από την αρχαία Πεπάρηθο, τη σημερινή Σκόπελο.Οι υπόλοιποι εμφανίζουν στενή τυπολογική συγγένεια με εργαστήρια που υπήρχαν εκείνη την εποχή στο βόρειο Αιγαίο. Ανελκύθηκαν τέσσερις ακέραιοι οξυπύθμενοι μεταφορικοί αμφορείς και δύο επιτραπέζιοι αμφορίσκοι. Εντοπίστηκαν ακόμη τμήματα από τις άγκυρες του βυθισμένου πλοίου.

"Βουτιά" στην αρχαιότητα

Με στρατιωτικό εξοπλισμό θα ερευνηθούν λείψανα πόλης 4.800 ετών στο Παυλοπέτρι Λακωνίας
Μια πρωτοποριακή, ως προς τη χρήση υψηλής τεχνολογίας, υποβρύχια ανασκαφική έρευνα υπόσχεται το βρετανικό πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ, στο Παυλοπέτρι της Λακωνίας.
Χρησιμοποιώντας ό,τι πιο σύγχρονο υπάρχει στις νέες τεχνολογίες, ο καθηγητής Τζον Χέντερσον επισημαίνει ότι τα όργανα και ο τρόπος που θα εργασθούν στον βυθό της θάλασσας θα φέρουν την επανάσταση στην υποβρύχια αρχαιολογική έρευνα.
Η αρχαία πόλη στο Παυλοπέτρι της Λακωνίας, η αρχαιότερη βυθισμένη πόλη στον κόσμο κατά τους ανασκαφείς της, απλώνεται στη σημερινή παραλία αλλά και στον βυθό της θάλασσας πλάι στην ακτή, σε βάθος που κυμαίνεται γύρω στα τρία-τέσσερα μέτρα.
Τα λείψανα της αρχαίας πόλης, κτίρια, αυλές, δρόμοι, τάφοι χρονολογούνται τουλάχιστον στην Πρωτοελλαδική εποχή (γύρω στο 2800 π.Χ.), ενώ κάποιοι θαλαμωτοί και κιβωτόσχημοι τάφοι στα μυκηναϊκά χρόνια (1680 - 1180 π.Χ.), στα ηρωικά χρόνια του Ελληνισμού.
Η πρωτοελλαδική πόλη στη θάλασσα στο Παυλοπέτρι είχε εντοπισθεί και ερευνηθεί εν μέρει το 1967 από τον καθηγητή Νίκολας Φλέμινγκ, ο οποίος θα μετάσχει και στην τωρινή έρευνα. Το 1968 είχε αποτυπωθεί ο αρχαιολογικός χώρος και επί περίπου 40 χρόνια κανείς αρχαιολόγος δεν τον προσέγγισε ερευνητικά.
Αλλά δεν μπορεί να πει κανείς το ίδιο για τις άγκυρες των σκαφών, τους λουόμενους της διπλανής παραλίας, τους εραστές του υποβρύχιου τουρισμού κτλ.
Το Παυλοπέτρι είναι, κατά τον κ. Χέντερσον (σε δηλώσεις του στη «Σάιενς Ντέιλι») «σπάνιας διεθνούς αρχαιολογικής σημασίας».
Και περιμένει η έρευνά του να φωτίσει τη ζωή ενός μυκηναϊκού λιμανιού, την ιστορία του και την εξέλιξή του σε τομείς όπως το εμπόριο και η οικονομία, η διάρθρωση της κοινωνίας του, αλλά και η γεωμορφολογία του και το γιατί το μεγαλύτερο μέρος του βυθίστηκε στη θάλασσα.
Στην έρευνά του, που την κάνει σε συνεργασία με τον κ. Ηλία Σπονδύλη, της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού, ο καθηγητής Χέντερσον, ιδρυτής του Ερευνητικού Κέντρου Υποβρύχιας Αρχαιολογίας στο πανεπιστήμιό του, έχει φέρει εξοπλισμό που είχε αρχικά σχεδιασθεί για στρατιωτικούς σκοπούς αλλά και για τον εντοπισμό και την εξόρυξη κοιτασμάτων πετρελαίου. Το αποτέλεσμα θα είναι τρισδιάστατες ψηφιακές απεικονίσεις των υποβρύχιων κατασκευών με ακρίβεια χιλιοστομέτρου.

Σπάνιο ναυάγιο στη Σαλαμίνα, πλίθοι στον βυθό του Αργοσαρωνικού

Σε τέσσερις θαλάσσιους βυθούς και τα ναυάγιά τους επικεντρώνεται η έρευνα του Ινστιτούτου Εναλίων Αρχαιολογικών Ερευνών, του μοναδικού μη κρατικού φορέα ενάλιων ερευνών στη χώρα.
Ενα σπάνιο ναυάγιο εμπορικού πλοίου της κλασικής εποχής κρυβόταν στον βυθό της Σαλαμίνας. Τα 62 θραύσματα από κεραμίδια, αγγεία, αμφορείς και κύλικες, που έχουν βρεθεί έως τώρα ανάμεσα στο νησάκι μεγάλη Λαγούσα και στη βραχονησίδα Γάιδαρος, κάνουν τον πρόεδρο του ΙΕΝΑΕ, καθηγητή κ. Γιάννο Λώλο να συμπεραίνει πως επρόκειτο για εμπορικό πλοίο από την οινο-παραγωγό Χίο του 5ου π.Χ. αιώνα.
Ενα δεύτερο ναυάγιο στη Σαλαμίνα, εάν ταυτοποιηθεί, μπορεί να συνδεθεί με τη μυκηναϊκή ακρόπολη στα Κανάκια της Σαλαμίνας.
Στο Υστεροελλαδικό ΙΙΙ (τέλος 13ου αιώνα π.Χ.) ναυάγιο στο νησάκι Μόδι στον Αργοσαρωνικό την έρευνα του Ινστιτούτου κάνει ο κ. Χρήστος Αγουρίδης. Βρέθηκαν αντικείμενα από το φορτίο του πλοίου, κυρίως πλίθοι για τη μεταφορά υγρών αλλά και λεπτή, γραπτή κεραμική.
Οι υποβρύχιες έρευνες του ΙΕΝΑΕ επεκτάθηκαν, επίσης, στον νότιο Ευβοϊκό με τον κ. Γ. Κουτσουφλάκη και στον Παγασητικό με τον κ. Ηλία Σπονδύλη.

Πηγή: Εφημερίδα ΕΘΝΟΣ